โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและการลดก๊าซเรือนกระจกที่เหมาะสมของประเทศ ในอุตสาหกรรมเครื่องปรับอากาศและเครื่องทำความเย็น




ความเป็นมาของโครงการ
เป็นที่ทราบกันดีว่าความต้องการพลังงานในระบบปรับอากาศและทำความเย็นของประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเป็นอย่างมาก โดยประมาณการว่าการใช้พลังงานไฟฟ้าของอุปกรณ์ทำความเย็นและระบบปรับอากาศคิดเป็นกว่าร้อยละ 50 ของประเทศ และหากไม่มีมาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้พลังงานในภาคส่วนนี้ในอนาคต  คาดการณ์ว่าความต้องการใช้พลังงานจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 3 เท่าในปี พ.ศ. 2573 โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในช่วงอากาศร้อนจัดของประเทศไทย จะเห็นได้ชัดว่ามีความต้องการใช้ไฟฟ้าสำหรับระบบปรับอากาศและทำความเย็นสูงมาก เป็นสาเหตุหลักให้เกิดความต้องการพลังงานไฟฟ้าสูงสุด (Peak) ของประเทศที่สูงเป็นประวัติการณ์ในปีนี้ และนำไปสู่การอภิปรายอย่างกว้างขวางเรื่องการจัดการความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศไทย นอกจากประเด็นเรื่องการใช้ไฟฟ้าแล้ว ระบบปรับอากาศและทำความเย็นยังเป็นภาคส่วนที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงของประเทศ เนื่องด้วยการปล่อยโดยตรงของสารทำความเย็นมีค่าศักยภาพในการทำให้เกิดภาวะเรือนกระจก หรือ Global Warming Potential (GWP) ที่สูงมากด้วยเช่นกัน ดังนั้น จึงสรุปได้ว่าการปรับปรุงเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมนี้ เป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่วางไว้

ในขณะเดียวกัน ประเทศไทยถือว่าเป็นศูนย์กลางที่สำคัญของอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็นที่ประกอบไปด้วยผู้ประกอบการในประเทศและบริษัทข้ามชาติ ดังนั้นผู้ประกอบการหรือบริษัทในอุตสาหกรรมนี้จะต้องมีศักยภาพในการพัฒนาและปรับตัวให้เข้ากับเงื่อนไขกฎระเบียบที่เปลี่ยนแปลงไปตามข้อตกลงระหว่างประเทศ หมายความว่าบริษัทผู้ผลิตเหล่านี้ต้องเผชิญกับความท้าทายอย่างยิ่งในการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตไปสู่เทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพการใช้พลังงานสูงและสารทำความเย็นแบบธรรมชาติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อที่จะสามารถแข่งขันอยู่ในตลาดอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็นนี้ได้

วัตถุประสงค์ของโครงการ
โครงการ RAC NAMA มีจุดประสงค์หลักในการสนับสนุนประเทศไทยให้สามารถบรรลุเป้าหมายการลดการใช้พลังงานตามแผนอนุรักษ์พลังงานและเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศที่ได้แสดงเจตจำนงไว้ โครงการจะสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพการใช้พลังงานสูงและสารทำความเย็นที่เป็นมิตรต่อชั้นบรรยากาศ รวมทั้งช่วยส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็น โดยโครงการนี้ได้รับการสนับสนุนทางการเงินในการดำเนินโครงการจากกองทุนต่างประเทศ คือ NAMA Facility

การสนับสนุนด้านอุปสงค์
ในประเทศไทยเครื่องปรับอากาศและทำความเย็นที่วางขายในท้องตลาดมีประสิทธิภาพการใช้พลังงานและความเป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศในระดับที่แตกต่างกันมาก ในขณะที่ตู้เย็นและตู้แช่ใช้เทคโนโลยีสารทำความเย็นที่มีค่าศักยภาพในการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน (GWP) ในระดับต่ำ ได้เริ่มวางขายในประเทศไทยแล้ว แต่เครื่องปรับอากาศที่ใช้เทคโนโลยีสารทำความเย็นค่า GWP ต่ำยังไม่มีการผลิตและวางขายในประเทศ ดังนั้น ในด้านอุปสงค์ โครงการ RAC NAMA จะช่วยส่งเสริมการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและเพิ่มระดับความเป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศในอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็นในสองแนวทาง ได้แก่ แนวทางแรก โครงการนี้มีเป้าหมายที่จะกระตุ้นความต้องการของผู้บริโภคให้ซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีประสิทธิภาพพลังงานสูงขึ้น โดยใช้เกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพพลังงาน การติดฉลากสินค้าและการเพิ่มแรงจูงใจทางการเงินอื่นๆ ให้แก่ลูกค้านอกจากนี้ โครงการ RAC NAMA ยังมุ่งเป้าการทำงานไปยังกลุ่มทุนผู้พัฒนาโครงการ เช่น ซูเปอร์มาร์เก็ตและโรงแรม เป็นต้น โดยจะสนับสนุนให้พัฒนาโครงการและธุรกิจไปในทิศทางที่คำนึงถึงประสิทธิภาพการใช้พลังงานและติดตั้งอุปกรณ์เครื่องปรับอากาศและทำความเย็นที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแนวทางที่สอง สำหรับบางผลิตภัณฑ์ เช่น ตู้เย็นและตู้แช่ซึ่งใช้เทคโนโลยีสารทำความเย็นที่มีค่าศักยภาพในการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน (GWP) ในระดับต่ำ และได้มีการวางขายในท้องตลาดอยู่แล้ว โครงการมีเป้าหมายที่จะสนับสนุนโดยการดำเนินมาตรการเพิ่มแรงจูงใจหรือกลไกทางการเงินให้แก่กลุ่มลูกค้าในประเทศ เพื่อเพิ่มอุปสงค์หรือกระตุ้นความต้องการซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีประสิทธิภาพพลังงานสูงและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

การสนับสนุนด้านอุปทาน
ที่ผ่านมาแนวโน้มของอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็นมุ่งไปสู่การใช้เทคโนโลยีและสารทำความเย็นที่เป็นมิตรกับสภาพภูมิอากาศ ซึ่งเป็นไปตามข้อตกลงในการเจรจาภายใต้พิธีสารมอนทรีออล (Montreal Protocol) ที่เกี่ยวกับสารที่ทำลายชั้นโอโซนแต่ยังมีประเด็นความท้าทายที่เกี่ยวกับความปลอดภัยของสารทำความเย็นที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศบางประเภทที่มีคุณสมบัติในการติดไฟที่ในระดับที่ต่างกัน ในปัจจุบันประเทศไทยได้มีการวางขายตู้เย็น (สำหรับครัวเรือน) ซึ่งใช้สารทำความเย็นไฮโดรคาร์บอนที่ถือเป็นสารที่เป็นมิตรต่อชั้นบรรยากาศโลกและมีส่วนแบ่งการตลาดที่ค่อนข้างสูง ทั้งนี้ ในอนาคตการเตรียมความพร้อม เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีและข้อตกลงระหว่างประเทศในอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็น นับเป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับประเทศไทย ดังนั้น โครงการ RAC NAMA จึงมีเป้าหมายที่จะสนับสนุนการเตรียมความพร้อมของประเทศไทยไปสู่การใช้สารทำความเย็นที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยโครงการจะสนับสนุนและดำเนินงานร่วมกับกระทรวงและหน่วยงานต่างๆ ที่รับผิดชอบในการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยและกฎหมายควบคุมอาคาร เพื่อให้มีความสอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติที่ดีและเป็นมาตรฐานสากล นอกจากนี้โครงการมีแผนงานส่งเสริมการฝึกอบรมเพื่อเตรียมความพร้อมให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการในอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็น ให้มีความสามารถและความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการมาตรการด้านความปลอดภัยของอุปกรณ์ที่ใช้สารทำความเย็นที่แตกต่างกัน ในการนี้ โครงการ RAC NAMA มีจุดมุ่งหมายที่จะส่งเสริมผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็นที่ต้องการผลิตอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพพลังงานสูงและเป็นมิตรต่อชั้นบรรยากาศ ออกวางขายในตลาดและเป็นผลิตภัณฑ์ที่สอดคล้องกับเงื่อนไข กฎระเบียบและมาตรฐานของประเทศไทยด้วย โดยโครงการจะนำความรู้และประสบการณ์ของผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศมาช่วยแนะนำผู้ผลิตในเรื่องการออกแบบผลิตภัณฑ์และวางแผนสายการผลิต นอกจากนี้โครงการมีแผนงานจะช่วยสนับสนุนทางการเงินสำหรับการลงทุนเพื่อปรับเปลี่ยนสายการผลิตรวมถึง ส่งเสริมให้ผู้ประกอบการให้เข้าถึงนวัตกรรมการผลิตและเทคโนโลยีชนิดใหม่ๆ ที่เหมาะสม ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการพัฒนาและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมระบบปรับอากาศและทำความเย็นของประเทศไทยในระยะยาว

โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากกองทุน NAMA Facility โดยกระทรวงสิ่งแวดล้อม คุ้มครองธรรมชาติ การก่อสร้าง และความปลอดภัยทางปรมาณูของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (BMUB) และกระทรวงพลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศของสหราชอาณาจักร (DECC) ซึ่งมีองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) เป็นหน่วยงานดำเนินโครงการ และหน่วยงานภาครัฐที่สนับสนุนการดำเนินโครงการ ได้แก่ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน(พพ.) และสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.)

 

Contact information

  • มร. ทิม มาเลอร์
    ผู้อำนวยการโครงการ
    Email: tim.mahler(at)giz.de